بازی سرچشمه شجره طوبی
برای آشنا شدن با رویدادهای مهم و کلیدی زندگی کوتاه برترین بانوی تاریخ عالم
شیوه اجرا:
گروه خانوادگی
راهنمای بازی
به دو گروه تقسیم شوید و دو مهره را به نمایندگی از هر گروه روی صفحه بازی بگذارید. تاس بیاندازید و گروه اول به تعداد عدد آمده روی خانه ها جلو برود. اگر روی یک خانه عدد دار ایستادید، کارت رویداد مربوط به آن عدد را از پایین صفحه ببنید. در هر نوبت دو اتفاق میافتد: اول متن رویداد را بخوانید و درباره محتوایش با بزرگترها گفتگو کنید و بعد چالش هر مرحله را انجام دهید. حالا نوبت گروه دوم است که همین کار را انجام دهد. در هر نوبت بازیکنان تیم مقابل به نتیجه چالش از بین نشانهای موجود امتیاز میدهند.
کارتهای رویدادها
۱ . تولد حضرت صدیقه طاهره
پاقدمش خیر و رحمت بود. دختری که تولدش در میان جاهلان آن زمان که دخترها را زنده به گور میکردند آن هم بدون هیچ گناه؛ شأن و مقامِ دختر شد. دشمنان جاهلانه کنایه زدند به حضرت محمد (ص) که تو «ابتر»؛ مقطوع النسل هستی. پسر و فرزندی نداری که نسل تو را ادامه دهد. خداوند فخرشان را خاکستر کرد و مباهاتشان را باطل. کوثری به رسول خود بخشید که نه پیش از آن و نه پس از آن دختری چنین زاده نشده و نخواهد شد. حضرت فاطمه (س) فقط دختر پیامبر نبود؛ سوره بود آیه خدا بود: «انّا اعطیناک الکوثر...» پاسخ دندان شکن خدا به آن یاوه گو بود: «.. هو الابتر» خداوند به واسطه همین بانو شجره طیبه امامت و ولایت، نسل رسول الله (ص) را ادامه داد تا آنجا که منجی آخر جهان هم از فرزندان اوست.
چالش
حدیثی از پیامبر اکرم (ص) نقل می شود که دلیل نامگذاری دخترشان با نام «فاطمه» را ذکر می کنند. این حدیث را مرتب کنید. دخترم - فرزندانش - و - آنها را - باشد - فاطمه - آتش - دوست - خداوند - جدا - داشته - کرده - شده است. - دوزخ - دلیل - این - نامیده - هر کس که - فاطمه - و - را - از - به - او
۲. شعب ابی طالب
در دوران کودکی حضرت فاطمه (س)، مسلمانان در شعب ابیطالب با محاصرهای سخت روبهرو شدند. قریش همه مسلمانان را از غذا و منابع اولیه محروم کردند و زندگی روزانه پر از کمبود و فشار بود. خانواده پیامبر (ص) در این شرایط دشوار تلاش میکردند تا از یکدیگر حمایت کنند و ایمانشان را حفظ کنند. حضرت فاطمه (س) دختر ثروتمندترین بانوی عرب بود، اما از همان کودکی میدید برخی برای آنکه در راه خدا ثابت قدم بمانند، حاضرند علف و برگ درختچههای بیابان و شعب ابیطالب را بجوند، اما تسلیم کفر قریش نشوند. وقتی او را از شیر گرفتند دختر ثروتمندترین بانوی عرب با کمترین و سادهترین غذاها تغذیه میشد و گاه مثل بقیه گرسنه میماند. خبری از غذایی دندانگیر نبود. میدید که مادرش؛ ام المومنین (س) دار وندارش را به پای اسلام میریخت. بانویی که کاروانهای تجاریاش زبانزد عرب و غیرعرب بود حالا در شعب ابیطالب دوشادوش همسرش؛ رسول الله (ص) در راه خدا، حفظ و نشر دین اسلام مجاهدت میکرد. حضرت فاطمه (س) میدید پدرش در اوج گرسنگی و سختی دست از خدا نمیکشد. او از همان روزها «فاطمه» شدن را آغاز کرد.
چالش
در زمانی که مسلمانان در شعب ابی طالب بودند کمک رسانی به آن ها خیلی سخت بود و اگر از یک راه انجام میشد کافران متوجه می شدند و حتماً آن مسیر را هم میبستند. در تصویر زیر کمکها را از یک نقطه همرنگ به نقطه دیگر برسان بدون اینکه به مسیر قبلی (خط دیگری) برخورد کنی تا کسی متوجه نشود!
۳. مادر بزرگوارش
حضرت زهرا (س) تنها پنج ساله بود که مادرش، حضرت خدیجه (س)، پس از سالها فداکاری و انفاق خالصانه برای اسلام، دار فانی را وداع گفت. تازه محاصره شعب ابیطالب پایان یافته بود و گرسنگیهای شدید او را بیمار کرده بود. دختر کوچک پیامبر (س) از نزدیک میدید که مادرش چطور در سختترین روزها، بیغذا و بیمار، باز هم دست از حمایت پیامبر نمیکشد. حضرت صدیقه طاهره (س) راه داد و ستد را نه تاجرانه! که عارفانه و عاشقانه با خدا را از همان کودکی با پوست، گوشت و استخوان خود درک کرد.
چالش
«روزهای بعد از درگذشت حضرت خدیجه(س) برای حضرت فاطمه(س) سالهایی بسیار سنگین و شخصیتساز بود؛ سالهایی که آدم را مجبور میکند روی چند ارزش مهمتر تکیه کند. اگر تو هم مثل کودکی و نوجوانی ایشان میتوانستی فقط یک ارزش را انتخاب کنی که به خودت اضافه کنی تا شخصیتات را قویتر از آنچه الآن هست کنی، انتخابت چه بود و چرا؟
۴. تسبیحات حضرت زهرا (س)
تسبیح حضرت زهرا (س) ذکرهایی است که پیامبر اکرم (ص) آن را به دختر گرامیاش هدیه داد، آن هم در روزهایی که بار خستگی زندگی بر دوش او بود. روایتها میگویند که آن حضرت، وقتی خواست برای داشتن خادمی از پدرش درخواست کند، پیامبر با مهربانی گفت: «چه چیزی بهتر از این ذکر برایت دارم؟» و آنگاه ترتیبی از ذکر را به او آموخت: ۳۴ بار «اللهاکبر»، سپس ۳۳ بار «الحمدلله» و ۳۳ بار «سبحانالله» — و در پایان «لا إله إلا الله». تا به حال فکر کردهاید که ذکر فقط گفتن یک کلمه یا جمله مقدس نیست؟ ذکر در بالاترین معنا، یادآوری خدا و حقیقتی بزرگتر از خود انسان است که قلب و ذهن را روشن میکند و آرامش درونی میآورد. این تجربه نه تنها در اسلام، بلکه در مسیحیت، یهودیت، هندوئیسم، بودیسم و حتی سنتهای بومی وجود دارد؛ هرچند شکل و نام متفاوت است، اما جوهره همه آنها یکی است: بازگرداندن دل و ذهن به یاد چیزی والاتر و زیباتر.
چالش
تا حالا تجربه کردی که یادآوری حضور خدا، چقدر میتواند حال تو را بهتر کند؟ تازه آدم بسته به حالش ممکنه هر زمان یک مدل ذکر یا همان توجه را انتخاب کند. از بین انواع ذکری که اینجا هست کدام را برای اولین فرصتی که پیدا کنی انتخاب میکنی؟ «هر سبکی که انتخاب کنی، یه راه ساده و جذاب برای آرامش، تمرکز و تجربه ارزشهای بزرگ زندگیه. 1️⃣ ذکر کلمهای یا نام مقدس – یه کلمه یا اسم مقدس رو با دل و ذهن تکرار کن و حس کن خدا کنارته و راهتو نشون میده. (زنده نگه داشتن حضور خدا در دل) 2️⃣ ذکر نوشتاری و ثبت – ارزشها، آرزوها یا دعاهایت را روی کاغذ بنویس و ببین چطور جایگاهت در جهان و رابطهات با دیگران یادآوری میشود. 3️⃣ ذکر برای دیگران – در دل برای دوستات یا کسی که به کمک نیاز داره آرزوی خوبی کن؛ ببین چطور قلبت آرام و سبک میشود. 4️⃣ ذکر در کارهای روزمره – وقتی قدم میزنی یا چیزی میخوری، حواست رو جمع کن و لحظه را با حضور و آگاهی سپری کن. 5️⃣ ذکر سکوت و حضور – یک دقیقه در سکوت بنشین، چشمانت را ببند و از ظاهر و شکلها فراتر برو؛ حس کن چیزی بزرگتر در جریان است.
۵. ازدواج
وقتی حضرت فاطمه(س) به سن ازدواج رسید، بزرگان قبایل عرب یکییکی برای خواستگاری آمدند. اما او کسی را انتخاب کرد که نه ثروتی داشت و نه جایگاه ظاهری؛ فقط ایمان، پاکی و راستی داشت. زنان عرب تعجب میکردند: «چطور از میان این همه ثروتمند و صاحبنام، جوانی را برگزیدی که فقط یک شمشیر و یک زره دارد؟» اما فاطمه(س) سالها قبل در شعب ابیطالب مزه سختی، بخشش و سادهزیستیِ واقعی را چشیده بود. برای او معیارها تازه بود: دیندارترین، پاکترین و راستقلبترین مرد را انتخاب کرد، نه ثروتمندترین را. حضرت علی(ع) زره خود را فروخت تا وسایل ساده زندگی را تهیه کند و پیامبر(ص) با دیدن آن جهیزیه ساده فرمود: «خدایا همین زندگی گِلی را برایشان مبارک کن.» این ازدواج، معیارهای تازهای برای دختران عصر جاهلیت ساخت.
چالش
این چه کلمه ای است؟ (از راست بخوانید)
⏰ - @ +🔟 ِ + Z + ✋⛔ + ی
۶. مباهله
پیامبر اسلام(ص) پس از نامهنگاری با اسقف نجران و دعوت مسیحیان آن منطقه به توحید، هیئتی از برجستهترین شخصیتهای مذهبی و سیاسی نجران را در مدینه پذیرفت. پس از گفتوگوهایی گسترده درباره حقیقت مسیح(ع) و مفهوم توحید، استدلالهای پیامبر درباره بندگی و مخلوق بودن عیسی(ع) آنان را قانع گذاشت و کار به پیشنهاد «مباهله» رسید؛ امتحانی الهی که در آن دو طرف، راستگویان را به نفرین خداوند میسپردند. آیه مباهله نازل شد و فردای آن روز، پیامبر تنها با چهار عزیزترین و پاکترین افراد خاندانش ـ علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و حسین(ع) ـ به میدان آمد. مشاهده این صحنه، چهرههای نورانی و یقین پیامبر، هیئت نجران را چنان هراسان کرد که دریافتند او بر حق است و مباهله برای آنان جز نابودی به همراه نخواهد داشت. نمایندگان نجران با توافق درونی، از مباهله کنار کشیدند و راه صلح را برگزیدند. پیامبر با عدالت و بزرگواری، پیماننامهای نوشت که در آن امنیت جان و مال آنان تضمین و در برابر، پرداخت جزیهای سبک مقرر شد. این واقعه، افزون بر نشان دادن روح رحمت و عدالت پیامبر، فضیلتی بزرگ برای اهلکساء به شمار آمد؛ چرا که در آیه مباهله، حسن و حسین(ع) فرزندان پیامبر، فاطمه(س) نزدیکترین زن خاندان او و علی(ع) «نفس پیامبر» خوانده شدند؛ تعبیری که جایگاه معنوی این خاندان را در اوج تاریخ اسلام ثبت کرد و مباهله را به سندی ماندگار از حقانیت پیامبر و عظمت اهلبیت تبدیل ساخت.
چالش
اگر ماجرای مباهله تا انتها پیش میرفت چه بسا که کافران کاملاً از بین میرفتند درست مثل یک سیاهچاله موضعی که آن ها را در جا ببلعد. اینجا یک بازی سیاهچاله دو نفره کوچک داریم به ترتیب و به نوبت اعداد ۱ تا ۱۰ را هر خانه ای که میخواهید و با دو رنگ متفاوت بنویسید. یک خانه خالی میماند و مثل سیاهچاله، همه خانههای اطرافش را می بلعد. در نهایت کسی برنده است که خانه های بیشتر از او مانده باشد.
۷. باغ فدک
فدک باغی حاصلخیز در حوالی خیبر بود؛ زمینی آرام و گسترده که پس از فتح قلعه خیبرآن هم بدون هیچ جنگی، به فرمان الهی در اختیار پیامبر اکرم(ص) قرار گرفت و حقی ویژه برای او شمرده میشد. روایتها میگویند پیامبر(ص) در روزی آرام و روشن، این باغ را در زمان حیات خود به حضرت زهرا(س) بخشید و مالکیت آن را به او سپرد؛ و حضور شاهدانی چون امایمن و امام علی(ع) نیز بر این بخشش گواهی دادند. برای حضرت زهرا(س)، فدک تنها قطعهای از زمین نبود؛ روزی پاک و حلالی بود برای خانهشان، سرچشمهای برای دستگیری از نیازمندان، و ادامهی سنت پیامبر(ص) در بخشیدن، که او با دل گسترده و نیتی روشن آن را پیش میبرد. اما پس از رحلت پیامبر(ص)، حکومت جدید فدک را از اختیار حضرت زهرا(س) خارج کرد و مالکیت او را نپذیرفت. حضرت زهرا(س) در اعتراض به این تصمیم، نه برای مطالبهی یک دارایی شخصی، بلکه بهعنوان دفاع از حق روشن و آشکار خویش و نیز برای ایستادن در برابر تغییر مسیر جامعه، خطبه معروف خود را در مسجد پیامبر(ص) ایراد کرد. او با استدلالهای قرآنی و تاریخی ثابت کرد که فدک ملک اوست، اما با این حال حقش به او بازگردانده نشد. شیعه این ماجرا را نمادی از حقطلبی، مظلومیت و ایستادگی حضرت زهرا(س) میداند؛ ایستادگیای که تنها دفاع از یک باغ نبود، بلکه دفاع از حقیقت، عدالت و مسیر اصیل دین به شمار میرفت.
چالش
حضرت زهرا (س) محصولات باغ فدک را خرج مسلمانان فقیر میکرد. راستی میتوانی ۹ تا میوه که در قرآن ذکر شده اند را بگویی؟
۸. داستان اطعام
در کودکی امام حسن و امام حسین علیهماالسلام بیمار شدند و پیامبر اکرم(ص) به علی(ع) فرمود برای شفای آنان نذر کند. حضرت علی(ع) نذر سه روز روزه شکر کرد و فاطمه زهرا(س) و خدمتکارشان فضه نیز همراهی نمودند. پس از بهبودی فرزندان، به دلیل تنگدستی، حضرت زهرا(س) از جو قرضی نان پخت و هر روز سهمی برای افطار خود و خانواده و بخشی برای نیازمندان کنار گذاشت. سه شب پشت سر هم، فقیر، یتیم و اسیر به خانه آمدند و خانواده اهل بیت سهم خود را به آنان دادند و خود با آب افطار کردند. روز چهارم پیامبر(ص) از حال آنان مطلع شد و دید که فاطمه(س) در محراب عبادت، خسته و گرسنه است. جبرئیل نازل شد و سوره انسان را که ستایشکننده فداکاری اهل بیت و محبت بیمنت به فقیران، یتیمان و اسیران بود، بر پیامبر خواند.
چالش
تا حالا چیزی از داشته های خودت را به کسی بخشیدی؟ چیزی که خودت برایش تلاش کرده باشی؟ به نظرت فقط میشه به نیازمندان هدیه مادی داد؟
۹. رحلت حضرت رسول اکرم (ص)
فراق پدر برای حضرت صدیقه طاره (س) بیاندازه سخت بود و سختتر از آن دیدن آنچه با جانشین رسول خدا، همسرش رفتار میشد. روزها در دفاع از حق و اعتراض به غصب فدک و جفا به جانشین پیامبر (ص) روشنگری میکرد و شبها به اندوه و اشک در فراق پدر میگذشت. در منابع تاریخهای مختلفی برای حیات او بعد از پیامبر (ص) نوشته اند که کمترین آن سی روز و بیشترین ۶ ماه است. روایت ۷۵ یا ۹۵ روز (شیعه)، اما از بقیه معتبرترند. بعد از پیامبر اصلاً رفتار خوبی با بازماندگان ایشان نشد، اما دست دعای حضرت برای خلق خدا حضرت زهرا (س) پایین نمیآمد آنقدر که به فرزندشان که گفته بود مادرجان چرا مدام برای دیگران دعا میکنی؟ گفته بود: «الجار ثم الدار»؛ اول همسایه بعد خانه پسرم! بچهها هم این حق طلبی شجاعانه و علوی مادر میدیدند هم دعای خیر و خیرخواهی اش برای دیگران را؛ هر چیز به جای خود.
چالش
پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) بسیاری از مردم کارهایی کردند که مطابق با راه و روش ایشان نبود. در حالیکه خداوند در یکی از آیههای قرآن "همراهان حضرت رسول" را به چیزی تشبیه می کند که در تصویر پایین آمده. این آیه کدام است؟
